De nieuwe aanwinst betreft een in Amerika gebouwde “Wortington” stoompomp.
Deze pomp willen we gaan gebruiken als hulp voedingspomp voor de kolengestookte ketel.
Wat is er zo bijzonder aan deze “armen en benenpomp”? Wel vaak wordt een pomp b.v. via riemoverbrenging door een kleine stoommachine (b.v. M3) aangedreven.
Ook zijn er vliegwiel pompen die bestaan uit een pompcilinder, stoomcilinder met stoomschuif, zuigerstang, kruiskop, drijfstang en krukas met vliegwiel, maar wel zeer compact gebouwd. Het vliegwiel zorgt voor een roterende beweging, zodat de bakschuif met een gewoon excentriek bewogen kan worden.
Onze pomp bezit geen vliegwiel en bestaat uit een stoomcilinder en een pompcilinder, welke direct met elkaar verbonden zijn door een stang.
De werking is minder éénvoudig want er is geen vliegwiel, dat de zuiger over het dode punt heen brengt. Men heeft dit overwonnen door de pomp 2 stoom- en pompcilinders te geven. Elke stoomcilinder heeft een bakschuif met volle vulling en wel zo dat de ene zuigerstang de schuifbeweging maakt van de 2e uitvoert en omgekeerd.
Vandaar, dat de pomp vaak Duplex pomp wordt genoemd. Het rendement van dit type pomp is niet hoog.

We waren dan ook enthousiast toen we te horen kregen dat ons een Worthington stoompomp aangeboden werd.
Want een stoommachine in deze uitvoering ontbrak nog aan “onze collectie”.
Aan boord van schepen werden de pompen ook voor velerlei doeleinden gebruikt, zoals de lenspomp, ballastpomp, trimpomp en als algemene dienstpomp.

De pomp had reeds ettelijke jaren dienst gedaan als voedingspomp. Dit was dan ook duidelijk te zien in de vorm van onderhoud en slijtage.
Ook met tamelijk veel speling doet dit type pomp haar werk nog naar behoren.

We wilden de pomp niet alleen schoonmaken en opstellen, maar weer zeg maar in originele toestand terug brengen.
Tijdens het demonteren kwamen we er achter dat er toch meer loos was, dan in eerste instantie gedacht.
De stoel, voor de behuizing van het stangenstelsel stond niet haaks t.o.v. stoomschuifkast.
De assen, waaraan de hefbomen zijn bevestigd, waren indertijd opgelast en met een vijl bewerkt om ze enigszins rond te krijgen.
Vanzelfsprekend waren de asgaten ook niet rond, zoals gewenst. Er werden verschillen in slijtage opgemeten van wel 2 mm tussen het éne uiteinde en het andere.

We besloten toen maar, om de stoel uit te draaien en van nieuwe bussen te voorzien en in de uitgedraaide gaten te lijmen.
Ook moesten er 2 nieuwe assen aangemaakt worden. De hefbomen zijn ook van nieuwe busjes voorzien.
Daarna moesten we de hefbomen nog weer richten en zelfs één hefboom moest ingekort worden.
Toen de stoel na reparatie weer op zijn plaats stond hadden we een goed referentiepunt voor verdere afstelling van de pomp.
Een zuigerstang hebben we van nieuw schroefdraad moeten voorzien en enigszins richten.
Verder waren de stangen in redelijke toestand, evenals alle zuigers. De zuig- en perskleppen hebben we opnieuw ingeschuurd.
Aftapkraantjes nagezien en opnieuw geschuurd. De spiegelplaat was hol uitgesleten en is op de freesbank weer vlak gemaakt, zodat we later de schuiven hierop pas geschuurd hebben voor een goede afdichting.
De pomp is geheel weer van nieuwe zelf gemaakte pakkingen voorzien.
Ook de bouten en moeren ontkwamen niet aan de inspectie en werden waar nodig opgezuiverd of vernieuwd.
Tevens is het cilinder smeerapparaat uit de boot geplaatst.

Na montage van de pomp zijn de stoomschuiven opnieuw afgesteld. Met behulp van een luchtcompressor konden we dit verwezenlijken en controleren.

Toen de pomp naar onze zin goed liep, hebben we een fundatie aangemaakt en de pomp op het bestaande stoom- en voedingswatersysteem aangesloten.

We hebben met veel plezier en met een voldaan gevoel aan dit projekt gewerkt.

Bouke Bakker en Henk Visser