Westerhof uit Tynaarlo 55 jaar klompenmaker

Dit artikel is -met toestemming- overgenomen uit het blad "DE 7 BRINKEN" (Jaargang 12- nummer 4- december 2005) van de Historische Vereniging Zuidlaren.
Schrijver van het artikel is Jan Kraak

In 1977 bezocht ik een boerenboeldag in Oudemolen en zag daar veel bezoekers rond lopen op gele klompen die van onderen zwart waren beschilderd. Omdat ik ze erg mooi vond, vroeg ik een man waar hij ze vandaan had. “Ik heb ze van Westerhof uit Tynaarlo”, was het antwoord. Niet lang daarna kocht ik mijn eerste klompen bij R. Westerhof, Dorpsstraat 57 in Tynaarlo, en sindsdien ben ik zijn klant.

Westerhof maakt mijn klompen bij de wreef wat ruimer

Gemakkelijk in de tuin

In de jaren dat ik bij Westerhof kom is er vrijwel niets veranderd in zijn werkplaats, zelf is hij uiterlijk ook weinig veranderd. Zelden heb ik een mens ontmoet, die zo ’n grote rust uitstraalt. Na een paar bezoeken kende hij mij en wist hij dat ik maat 28 heb en dat hij er vanwege mijn hoge wreven wat uit moet snijden. Als ik voor klompen kom, zegt hij altijd wat aarzelend: “U hebt geloof ik maat 28. En er moet nog iets worden uitgesneden, als ik het goed heb”. We gaan dan de trap op naar de klompenzolder. Hij laat je voorgaan, terwijl hij het zolderluik met een touw open trekt. Elke keer pas ik de klompen en altijd zijn ze goed. Behalve de geel-zwarte, verkoopt hij ook ongeschilderde en zgn. zondagse klompen die zijn beschilderd met een motiefje. Verder maakt hij kinderklompen in vrolijke kleuren en tripklompen met een riempje over de wreef. “U hebt zeker een tuin?” vraagt hij vaak. Op mijn bevestiging zegt hij: “Daarvoor is het wel gemakkelijk als je klompen hebt”.

Op de klompenzolder, met klompsokken op de plank.

55 jaar klompenmaker

Op zaterdag 8 oktober 2005 fietste ik door Tynaarlo en dacht: “Ik moet weer eens bij Westerhof kijken, want hij houdt er binnenkort mee op.” Op diezelfde dag was koningin Beatrix op bezoek in Assen. Eigenlijk had ze ook even naar Tynaarlo moeten gaan, want Westerhof vertelde me dat hij net de dag ervoor 55 jaar klompenmaker was geweest.

Eerst werkte de jonge Westerhof bij Stork in Assen, waar hij iedere dag naar toe moest fietsen. “Kom maar bij mij in de zaak”, zei zijn vader die klompenmaker was. Hij nam ontslag en werd ook klompenmaker. Zijn vader liet het huis met de werkplaats bouwen waar Westerhof nog steeds woont. Zijn broer bleef op de oude stee even verderop, waar hij kapper werd.

De machine die twee klompen tegelijk uitholt, met in het midden het model.

Van één naar twee klompen

In de werkplaats staan “bejaarde” machines. De oudste dateert uit 1930, die heeft zijn vader aangeschaft. Daarvóór maakte zijn vader klompen met de hand uit blokken hout. Een tamelijk nieuwe machine, maar ondertussen ook al 35 jaar oud, holt de blokken van twee klompen tegelijk uit, daarvoor wordt een model van een klomp afgetast. Al die 35 jaren heeft de machine vrijwel zonder haperen gefungeerd, alleen is er eens een paar nieuwe kogellagers in gezet. Uiteraard onderhoudt Westerhof zijn machines goed. Daarvóór had hij een machine die maar één klomp tegelijk kon uithollen, die is als oud ijzer weggegaan.

250.000 paar klompen

Westerhof is nu 72. Toen hij 65 werd, ging hij het wat rustiger aan doen. Hij werkt niet meer voor winkels, maar alleen voor eigen verkoop. Tot zijn 65^e maakte hij ongeveer 100 paar klompen per week en daarna een kleine 40 paar. Hij begint nu ‘s ochtends om een uur of half negen en werkt dan door tot een uur of zes ‘s avonds. Ook ’s zaterdags is hij open. Vakantie in de moderne betekenis heeft hij nooit gehad. Hooguit neemt hij eens een dag vrij zoals voor de Zuidlaardermarkt. In al die jaren heeft hij ongeveer 250.000 paar klompen gemaakt.

Klompen maken is enorm bewerkelijk. Van het zagen van de populieren tot grote blokken, tot en met het beschilderen. Vroeger rooide hij ook de bomen. Tot haar 65^e hielp zijn vrouw hem. Ik kwam er eens op een vrijdagmiddag toen ze beiden aan het beschilderen waren. Een grote rust ging er van dat tafereel uit.

Pas beschilderde “zondagse klompen” staan te drogen.

Japan

Westerhof krijgt heel wat mensen over de vloer met belangstelling voor zijn oude ambacht. Met vriendelijke nuchterheid treedt hij ze tegemoet. Veel foto’s zijn er van hem gemaakt en dikwijls krijgt hij foto’s opgestuurd. Hij bewaart ze in een plakboek. Zo nu en dan krijgt hij bezoek van iemand uit Enkhuizen die zweert bij klompen voor bergbeklimmen. Ik hoorde hem eens op de radio tijdens een interview. Een aanbod om in Japan als klompmaker te komen werken in een nagebootste Hollandse stad, wees hij af. In opdracht van de Harense kunstenaar Felix Hess maakte hij een serie klompen waarmee kinderen op een Japans festival een klompendans hebben opgevoerd. De Japanse kunstenaar Akio Suzuki kocht eens klompen bij hem en stuurde hem later een foto genomen in een tempel waarop hij de klompen draagt. Deze foto hangt in de werkplaats naast de huisdeur.

Een speciale bewerking voor moeilijke voeten

Naar “De Wachter”

Westerhof heeft zijn klompenmakerij aan molenmuseum “De Wachter” in Zuidlaren geschonken. Het wachten is nu op het gereed komen van een onderkomen voor de klompenmakerij bij “De Wachter”. Tegenwoordig komt er op dinsdagochtend een vrijwilliger van “De Wachter” om het klompen maken te leren. Als het onderkomen klaar is, houdt Westerhof er mee op. Hij zal waarschijnlijk niet vaak in Zuidlaren komen: “Want dan had ik hier ook wel kunnen blijven. Mijn zoon wordt gelukkig niet klompenmaker, want daar moet je nu niet meer aan beginnen.”

Naschrift 2008: Inmiddels is de klompenmakerij van Westerhof overgebracht naar De Wachter en daar in werking gesteld. In tegenstelling tot wat Westerhof in 2005 zei, komt hij geregeld naar De Wachter om daar te assisteren.